Dobór odpowiedniej elektrody ma ogromny wpływ na jakość spoiny, stabilność łuku i trwałość całej konstrukcji. W tym przewodniku wyjaśniamy, jakie rodzaje elektrod spawalniczych istnieją, jak je prawidłowo dopasować do stali, w jakich zastosowaniach sprawdzą się konkretny rodzaj elektrod, a także jak czytać ich oznaczenia.

 Znaczenie elektrody w procesie spawania 

Każda elektroda pełni kilka funkcji: przewodzi prąd, stabilizuje łuk elektryczny, dostarcza stopiwo oraz kształtuje żużel, który zabezpiecza ciekłą spoinę. W procesie lutowania stal i inne materiały zachowują się różnie, dlatego wybór odpowiedniej elektrody zależy od ich parametrów i warunków pracy. Źle dobrana elektroda może powodować, że zacznie ona pękać, a łuk będzie niestabilny.

Czego służą elektrody spawalnicze i dlaczego są tak ważne

W praktyce elektrody do spawaniasłużą do dostarczania materiału dodatkowego i budowy trwałej spoiny. To, do czego służą  konkretne typy, wynika z ich otuliny, składu oraz tego, czy są topliwe, czy należą do grupy elektrod nietopliwych. W przypadku elektrod otulonych szczególnie liczy się jakość powłoki oraz jej wpływ na zawartość wodoru w spoinie, co bezpośrednio przekłada się na jej udarność i stabilność.

Rodzaje elektrod spawalniczych – podstawowy podział i ich otulina

Dzieląc dostępne rozwiązania na różne rodzaje, wyróżniamy elektrody rutylowe, celulozowe oraz zasadowy typ. Każda elektroda ma inną otulinę, która wpływa na przebieg topienia i formowanie żużla. Powłoki rutylowe pozwalają uzyskać wyjątkowo gładkie spoiny, natomiast elektroda zasadowa świetnie radzi sobie w trudnych warunkach spawalniczych. Przy pracy ważna jest również położenie, w której wykonujemy spoinę, ponieważ nie wszystkie elektrody nadają się do lutowania w każdej pozycji.

Elektrody rutylowe – kiedy warto po nie sięgnąć

Elektroda rutylowa to często najpopularniejszy wybór wśród początkujących i zaawansowanych użytkowników. Charakteryzuje ją łatwość jarzenia i duża stabilność łuku, co przekłada się na komfort pracy. Dzięki rutylowej otulinie spoina ma estetyczny kształt i łatwo usuwa się z niej żużel. Elektrody te nadają się do spawania cienkich elementów oraz konstrukcji o niewielkiej grubości materiału, szczególnie gdy odbywa się metodą MMA.

Elektrody zasadowe – do wymagających konstrukcji i wysokiej jakości spoin

Zasadowy rodzaj powłoki dobrze radzi sobie w pracy na świeżym powietrzu i przy dużych obciążeniach, przykładowo do konstrukcji wymagających trwałości i niskiej zawartości wodoru. Elektrody alkaliczne wymagają suszenia przed użyciem, ponieważ wilgoć zwiększa ryzyko porowatości, co może zaburzyć skład chemiczny stopiwa. Ten rodzaj elektrod jest powszechnie stosowany w spawania stali węglowych i niskostopowych.

Elektrody celulozowe – praca w pionie i w terenie

Elektrody celulozowe są stworzone do szybkiej pracy w pozycji pionowej, szczególnie przy rurociągach. Mają wysoką penetrację i umożliwiają głębokie wtopienie. To elektrody, które sprawdzają się w trudnych warunkach atmosferycznych, na przykład przy pracach na świeżym powietrzu. Trzeba jednak pamiętać, że ich spoina może pękać, jeśli parametry nie zostaną dobrze dobrane do konkretnego materiału.

Oznaczenia elektrod spawalniczych i norma EN ISO 2560-A

Aby prawidłowo dobrać elektrodę, należy rozumieć występujące oznaczenia elektrod. Norma EN ISO 2560-A określa klasyfikację elektrod otulonych, ich wytrzymałość oraz ułożenie, w których można prowadzić spawanie. Oznaczenia i rodzaje elektrod  uwzględniają: średnicę, prąd lutowania, typ otuliny i właściwości stopiwa. Dzięki temu łatwiej określić, które elektrody do łączenia stali warto wybrać.

Dobór elektrody do rodzaju spawanego materiału

Wybór odpowiedniej elektrody zależy od rodzaju spawanego materiału, jego grubości oraz pozycji pracy. Innej elektrody potrzebujemy do łączenia stali niestopowych, a innej do lutowania cienkich elementów czy metali kolorowych metodą TIG. W przypadku MMA liczy się również spawarka, jej możliwości prądowe oraz to, czy pracujemy z biegunowością dodatnią na elektrodzie, czy biegunowością ujemną na elektrodzie.

Pozycje spawania i wpływ elektrod na pracę

Każda elektroda może być przeznaczona do pracy w jednej lub wielu ustawieniach. Pozycja spawania ma wpływ na kształt spoiny i tempo pracy. Elektrody rutylowe często sprawdzają się w każdym ustawieniu, natomiast alkaliczne wymagają większej wprawy. Wybierając elektrody do spawania, zawsze należy dobrać je do warunków oraz wymaganej odporności.

Q&A – najczęściej zadawane pytania

1. Jaką elektrodę wybrać do spawania stali konstrukcyjnej?

Do stali konstrukcyjnej najlepiej sprawdzają się elektrody rutylowe lub zasadowe, w zależności od wymaganej trwałości i pozycji spawania.

2. Czy elektrody zasadowe trzeba suszyć?

Tak, te elektrody wymagają suszenia ze względu na niską tolerancję na wilgoć. Ich niewłaściwe przechowywanie może zwiększyć zawartość wodoru i pogorszyć jakość spoiny.

3. Jak czytać oznaczenia elektrod?

Warto kierować się normą EN ISO 2560-A, która określa wytrzymałość, ustawieniu spawania i rodzaj otuliny.

4. Czy jedna elektroda nadaje się do każdej pozycji?

Nie – choć wiele elektrod rutylowych działa w każdej pozycji, zasadowe i celulozowe wymagają większego dopasowania.